VAD : Dit is een website van ...

Waarom een beleid?

• Probleemgebruik komt ook bij u voor
• Een win-winsituatie voor iedereen
• Uw organisatie is wettelijk verplicht door cao 100
• Uw organisatie vermijdt problemen
• Collega's kampen met hogere werkdruk en verzuurde werksfeer
• Problemen voor de betrokken werknemer
• Werkgevers zijn aansprakelijk en verantwoordelijk
• Iedereen weet wat te doen bij problemen

• # 1Probleemgebruik komt ook bij u voor

  
  Problematisch gebruik van alcohol en andere drugs komt in elke organisatie voor. Alcohol, psychofarmaca (zoals pijnstillers, kalmeermiddelen en slaapmiddelen) en illegale drugs (zoals cannabis, cocaïne en XTC) maken nu eenmaal deel uit van onze samenleving. De schadelijke effecten van deze middelen stoppen niet aan de deur van uw organisatie: de werkplek is de wereld in het klein.

  > Feiten en cijfers over alcohol en andere drugs

  Geen problemen?

  Hebt u geen weet van problemen in uw bedrijf, vzw of gemeentebestuur? Misschien bleven ze wel onopgemerkt… Meer nog: 60% van de problemen door alcohol in een werkcontext zijn te wijten aan eenmalig overmatig drankgebruik.

  Weet wat te doen

  Met een goed alcohol- en ander drugbeleid staat u klaar wanneer er problemen met alcohol of andere drugs voorkomen in uw organisatie. U weet wat u kunt of moet doen, zowel bij chronische problemen als bij een acute probleemsituatie.

  > Wie doet wat?

• # 2Een win-winsituatie voor iedereen

  
  Met een goed uitgewerkt alcohol- en ander drugbeleid wint iedereen, zowel werknemers als werkgevers.

  Werkgevers én werknemers hebben er baat bij om alcohol- en drugproblemen te voorkomen of snel op te sporen. Aandacht voor verminderd functioneren is daarbij cruciaal. Aandacht voor verminderd functioneren maakt vroegtijdig ingrijpen mogelijk en helpt zo om erger te voorkomen. Probleemgebruik kan immers een negatieve werksfeer en verminderde productiviteit veroorzaken. Een goed beleid leidt dus tot een win-winsituatie voor iedereen.

• # 3Uw organisatie is wettelijk verplicht door cao 100

  
  Sinds 1 april 2009 is cao 100 van kracht. Cao 100 bepaalt dat elke private organisatie een preventief alcohol- en drugbeleid voor al haar personeel moet hebben.

  En de publieke sector?

  Cao 100 is enkel van toepassing in de private sector. Daarom pleit de Nationale Arbeidsraad (NAR) in een advies naar aanleiding van cao 100 voor een gelijkaardige regeling voor de openbare sector en het gesubsidieerd vrij onderwijs. In de Gemeenschappelijke Verklaring van de Interministeriële Conferentie Drugs van 25 januari 2010 heeft de federale minister van Volksgezondheid alvast aangegeven dat zij de verplichting wil uitbreiden naar de publieke sector.

  In afwachting van een concrete regeling kunnen de aanpak en principes van cao 100 heel wat inspiratie bieden.

  > Cao 100: wat en hoe?

• # 4Uw organisatie vermijdt problemen

  Een preventief alcohol- en drugbeleid draagt bij tot:

  - een grotere efficiëntie en competitiviteit
  - hogere productiviteit en betere prestaties<
  - minder veiligheidsrisico's, fouten en arbeidsongevallen
  - een beter imago voor uw organisatie
  - een betere werksfeer op de werkvloer
  - gezondere werknemers
  - minder afwezigheden en ziekteverzuim
  - het behoud van de kennis en ervaring van eventuele probleemgebruikers

  > Gevolgen van alcohol- en/of ander druggebruik in de werkcontext

• # 5Collega's kampen met hogere werkdruk en verzuurde werksfeer

  
  Hogere werkdruk

  Werknemers kunnen zwaar te lijden hebben onder drank- of drugproblemen van een collega. Hoger werkverzuim en mindere prestaties van de collega in kwestie leiden tot een hogere werkdruk voor de rest. De werksfeer en relaties verzuren door veranderd gedrag van de probleemdrinker of gebruiker.

  Verzuurde werksfeer

  Collega's weten niet goed hoe ze moeten omgaan met de signalen. Ze weten niet bij wie ze terechtkunnen voor hulpverlening en ondersteuning en voelen zich machteloos. Vaak ook beschermen ze hun collega en wordt het probleemgebruik zo veel mogelijk verdoezeld.

  > Wie doet wat?
  > Gevolgen van alcohol- en/of ander druggebruik in de werkcontext
  > Informatie voor werknemers en hun collega's

• # 6Problemen voor de betrokken werknemer

  
  Chronisch probleemgebruik van alcohol en/of andere drugs heeft aanzienlijke gevolgen op sociaal, medisch en psychologisch vlak voor de betrokken werknemer. Maar ook een occasioneel auto-ongeval na een rijkelijke zakenlunch kan verstrekkende gevolgen hebben.

  Job als houvast

  Een job hebben is belangrijk voor iemands zelfwaardegevoel. Niemand verliest graag zijn werk. Iemand met een drugprobleem heeft veel kans om zijn partner, familie en vrienden te verliezen en zo in een sociaal isolement te geraken. De job kan dan een laatste houvast zijn en dus een belangrijke motivator voor hulp: de werknemer wil niet ook nog eens zijn werk kwijtraken. Een gesprek over iemands verminderd functioneren kan zo meer impact hebben.

  Oog hebben voor problemen betekent ook: bereid zijn om een werknemer die hulp zoekt, een tweede kans te geven. Een ervaren collega met een alcoholprobleem ontslaan en vervangen door een nieuwe kracht is een snelle oplossing. De vraag is echter of dat ook de beste oplossing voor uw organisatie is.

• # 7Werkgevers zijn aansprakelijk en verantwoordelijk

  
  Het is de wettelijke taak van de werkgever om te waken over de veiligheid en gezondheid van de werknemer. De werkgever dient te zorgen voor een veilige en gezonde werkplek. Een alcohol- en drugbeleid staat dan ook niet op zich, maar hangt nauw samen met het welzijnsbeleid van een organisatie.

  Een beleid is een positief signaal

  Een organisatie met een uitgewerkt alcohol- en drugbeleid geeft aan haar werknemers een belangrijk signaal: ze neemt haar verantwoordelijkheid voor het welzijn van de werknemers ter harte. Anderzijds kunnen werkgevers aansprakelijk gesteld worden als een werknemer bijvoorbeeld onder invloed na het personeelsfeestje naar huis gaat en een ernstig accident veroorzaakt.

  > Aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid

• # 8Iedereen weet wat te doen bij problemen

  
  Leidinggevenden durven niet altijd ingrijpen uit schrik voor de gevolgen...
  Werkgevers vragen zich af wat mag en niet mag…
  Werknemers bedekken de verminderde prestaties van hun collega met de mantel der liefde…

  Wie doet wat?

  Een uitgewerkt preventief alcohol- en drugbeleid beschrijft ieders taak en verantwoordelijkheid. Werkgevers en leidinggevenden, maar ook hulpverleners, arbeidsgeneesheren, preventieadviseurs en collega's: iedereen heeft zijn plaats en rol in het alcohol- en drugbeleid van een organisatie. Het beleid biedt zo een houvast bij functioneringsproblemen ten gevolge van alcohol en drugs. Bovendien verlaagt de drempel om problemen daadwerkelijk aan te pakken.

  > Wie doet wat?