Feiten en cijfers
Probleemgebruik in de Belgische werkcontext
Vooral alcohol
Uit de praktijk blijkt dat Belgische bedrijven voornamelijk
geconfronteerd worden met functioneringsproblemen ten gevolge van
alcoholgebruik. Het gaat daarbij vooral om alcoholgebruik buiten het werk.
Gebruik met repercussies op het werk
In het kader van een alcohol- of drugbeleid hanteren we daarom
het begrip 'werkgerelateerd alcohol- en ander
druggebruik'. Op die manier kijken we eveneens naar de
gevolgen van alcohol- en druggebruik buiten het werk, maar met
repercussies op het werk.
Het gaat om:
- de tijd (onmiddellijk) voorafgaand aan het werk;
- de werktijd zelf (inclusief lunchpauzes);
- specifieke aangelegenheden op het werk (bijvoorbeeld het
personeelsfeest);
- de weg van en naar het werk.
Voorbeeld
De afbraak van één alcoholische consumptie duurt gemiddeld
anderhalf uur. Alcoholgebruik buiten de werksfeer kan dus ook een
negatieve invloed hebben op het functioneren op het werk. Wie een
avondje doorzakt, riskeert om de dag nadien onder invloed op het
werk te verschijnen.
Cijfers?
Er is geen nationaal onderzoek naar het alcohol- en ander
druggebruik van de modale werknemer (wie gebruikt welk middel in
een specifieke sector). Bijgevolg ontbreekt een globaal overzicht
van de gevolgen van dat gebruik op het werk.
Onderstaande cijfers zijn gebaseerd op nationaal
en internationaal onderzoek over alcohol. Over het gebruik
van psychoactieve medicatie en illegale drugs in relatie tot het
werk bestaan weinig globale cijfers.
- Het aantal probleemdrinkers onder de beroepsbevolking wordt
geschat op 5 tot 10%.
- Uit een onderzoek van Securex (2007) blijkt dat 13% van de
werknemers alcohol gebruikt op een onveilige manier (categorieën
samengeteld: risicogebruik + schadelijk gebruik + risico op
afhankelijkheid). Er zijn significant meer mannen (18%) met een
onveilig alcoholgebruik dan vrouwen (6%). Daarbij kan ruim 1 op 100
werknemers minstens 1 maal per maand niet normaal presteren omdat
hij onder invloed is.
- Bijna 5% van de drinkende mannen en 2% van de drinkende vrouwen
(EU15) melden een negatieve impact van alcoholgebruik op werk of
studies (Anderson & Baumberg, 2006).
- Ziekteverzuim of afwezigheid op het werk liggen twee tot zes
keer hoger bij mensen met drankproblemen.
- Problematisch drankgebruik verhoogt de kans op
bedrijfsongevallen: twee tot vier keer meer kans. Volgens
schattingen speelt bij 15 tot 30% van de bedrijfsongevallen alcohol
een rol (Alcon, 1995).
- 60% van de bedrijfsproblemen die voortkomen uit alcoholgebruik
worden niet door zware drinkers veroorzaakt, maar juist door
degenen die occasioneel te veel drinken (Mangione et al.,
1998).
- Werknemers met een alcoholprobleem presteren 75% van hun
salaris.
- 2,2 miljard euro is de geschatte totale kost van verlies aan
arbeidsproductiviteit door alcohol in België (Pacolet, 2003). Deze
kost maakt 36% uit van de geschatte totale kost voor de
samenleving.
- Het productieverlies in Europa werd in 2003 geraamd op 59
miljard euro (min. € 39 mld. - max. € 102 mld.). Dit is 2,7
tot 10,9% van het bruto binnenlands product.
- ten gevolge van afwezigheid op het werk: € 9 miljard (min. € 9
mld. - €19 mld.)
- ten gevolge van werkloosheid: € 14 miljard (min. € 6 mld. -
max. € 23 mld.
- Immateriële kosten zoals gevolgen op psychosociaal welzijn en
gedrag of verlies van kwaliteitsvol leven worden geraamd op 270
miljard euro (Anderson & Baumberg, 2006).
Referenties
© 2010 VAD